هفته آگاهی از کم‌کاری تیروئید

 

غده تیروئید عضوی کوچک در جلوی گردن است که با ترشح هورمون‌های تیروکسین (T4) و تری‌یدوتیرونین (T3) نقش مهمی در تنظیم سوخت‌وساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن، عملکرد مغز و سطح انرژی دارد.

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism) زمانی رخ می‌دهد که این غده نتواند به اندازه کافی هورمون تولید کند. این اختلال یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غدد درون‌ریز، به‌ویژه در زنان است.

⸻

علائم شایع کم‌کاری تیروئید:

علائم معمولاً تدریجی ظاهر می‌شوند و ممکن است با خستگی یا استرس اشتباه گرفته شوند: • خستگی و بی‌حالی مداوم • افزایش وزن بدون تغییر در رژیم غذایی • یبوست • خشکی پوست و ریزش مو • احساس سرما بیش از حد معمول • اختلال در تمرکز و کندی ذهنی • نامنظمی قاعدگی یا ناباروری در زنان • افسردگی یا کاهش خلق

در نوزادان، کم‌کاری تیروئید مادرزادی در صورت تشخیص ندادن می‌تواند باعث اختلال رشد و عقب‌ماندگی ذهنی شود؛ به همین دلیل غربالگری نوزادان بسیار ضروری است.

⸻

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟ • زنان، به‌ویژه بالای ۳۰ سال • افراد با سابقه خانوادگی بیماری تیروئید • مبتلایان به بیماری‌های خودایمنی • زنان باردار یا پس از زایمان • افرادی که جراحی یا پرتودرمانی گردن داشته‌اند

⸻

تشخیص چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص با آزمایش خون و بررسی سطح هورمون TSH و در صورت نیاز T4 انجام می‌شود. افزایش TSH معمولاً نشان‌دهنده کم‌کاری تیروئید است.

⸻

درمان

درمان اصلی، مصرف روزانه هورمون جایگزین به شکل قرص طبق تجویز پزشک است.

نکات مهم در مصرف دارو:

• صبح ناشتا، حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از صبحانه مصرف شود.

• همزمان با مکمل آهن، کلسیم یا لبنیات مصرف نشود.

• مصرف منظم و پیگیری آزمایش دوره‌ای ضروری است.

با درمان مناسب، فرد می‌تواند زندگی کاملاً طبیعی داشته باشد.

⸻

چند توصیه کاربردی

• از مصرف خودسرانه مکمل ید خودداری کنید.

• در صورت وجود علائم مشکوک، آزمایش خون ساده می‌تواند تشخیص را مشخص کند.

• در بارداری، کنترل تیروئید اهمیت ویژه‌ای دارد.

• غربالگری نوزادان را جدی بگیرید.

⸻

پیام هفته:

کم‌کاری تیروئید بیماری شایعی است که با تشخیص به‌موقع و درمان صحیح، به‌خوبی قابل کنترل است. آگاهی، اولین قدم در پیشگیری از عوارض این بیماری است